Dit artikel klinkt mogelijk hoogdravend of zwaarwichtig, maar het is bedoeld als een pas op de plaats en een oproep om drastische keuzes te maken als het gaat om waar we allemaal mee bezig zijn. Met een klein beetje inspanning is het niet moeilijk om te zien dat het beter kan en vooral HOE het beter kan. Het gênante van die oproep is dat degenen die het eerst van richting veranderen voorop lijken te lopen. Dat is geen rol die aan mij besteed is en daarom gaat mijn oproep ook niet verder dan om datgene wat je met je carrière hebt bereikt tegen het hiernavolgende licht te houden. Ja het gaat over geld, maar bedenk dan dat geld analoog is met vertrouwen. Als je dat kunt vervangen door zekerheid dan zou menigeen zijn carrière drastisch omgooien.

De macht van de BCBS

basel 3 bis

Wie heeft er ooit van BCBS gehoord? Niemand? Raar! Het is namelijk de overheid van alle overheden. Het is de opsteller van Basel 3. Een pennenstreek van deze instantie beïnvloedt het wereldtoneel. BCBS is de afkorting van de Basel Commissie voor Bank Supervisie. Op zich lijkt er niets geheimzinnig aan deze organisatie. Het mandaat en de leden staan open op de site van de Bank for International Settlements. Maar blijkbaar ontsnapt het bestaan van de commissie aan de aandacht van het publiek. En waarom zou er aandacht zijn voor een klein zaaltje netjes geklede vertegenwoordigers. Er valt niets te stemmen en er is geen zichtbare inspraakmogelijkheid. De groepsfoto van de leden is een façade voor het werk achter de schermen dat met enige regelmaat leidt tot voor het publiek moeilijk in te schatten publicaties die bestaan uit aanbevelingen, gevolgd door uiteindelijke implementatie. De definitieve implementatie van Basel III is ingegaan in april dit jaar (2019) zodat de inhoud recent weer tegen het licht gehouden is. De oorspronkelijke aanbevelingen staan bijeen in een document uit 2010 dat heet “Strengthening the resilience of the banking sector” .

Het belang van Basel 3

Heel kort bestond Basel 2 uit een beperking voor banken om geld uit te lenen. Zij dienden voor 2,5% aan onderpand aan te houden bij het verstrekken van leningen. Basel 3 (2010) was tot voor kort een aanbeveling om de kapitaalreserve te verhogen naar minstens 7%. Wat als reserve wordt beschouwd hang af van de aard van het onderpand. Tot 2017 telde goud nauwelijks meer mee, maar bijzonder is dat de goudwaarde sinds 2017 100% wordt meegerekend. Dat heeft niets te maken met een herintroductie van de goudstandaard, maar wel dat goudbezit waardevoller wordt om leningen op te baseren. Kortom, Basel 3 is het fundament van het FIAT GELDSYSTEEM oftewel fractioneel bankieren.

BCBS en cryptogeld?

Het doel van de BCBS commissie is het bewerkstelligen van financiële stabiliteit door middel van bank supervisie en regelgeving. Omdat cryptogeld, zoals Bitcoin, een recente uitvinding is die de rol van banken ondermijnt is het aannemelijk dat het gebruik van cryptogeld gelijk staat aan het zagen aan de stoelpoten van deze commissie. Je kunt daar op een aantal manieren naar kijken. Er zijn vast individuen die het leuk vinden om aan stoelpoten te zagen, maar belangrijke motieven achter het enthousiasme voor cryptogeld liggen juist in de bezorgdheid over financiële stabiliteit en elitevorming. Hoe vreemd is het dat er nauwelijks vragen worden gesteld over het bestaan en het opereren van een elitaire club die heerst over het bank instituut? Financiële zekerheid is van fundamenteel belang voor ieder individu, een houvast voor onze motivatie. Iedere vorm van gemeenschappelijke twijfel is de moeite waard om onder een vergrootglas te worden gelegd. In de plaats daarvan worden kritische geluiden verbannen tot in de uithoeken van alternatieve media. Het ander uiterste. Dat leidt tot de verdenking dat duidelijkheid niet in het belang is van de stabiliteit van het huidige financiële systeem.

Het is niet zo dat er niet kritisch over de Basel Akkoorden wordt gesproken, maar het fiat geldsysteem zelf lijkt een gegeven. Het OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) is bijvoorbeeld een open orgaan dat de wereldwijde financiële uitdagingen tegen het licht houdt. Maar een kritische studie over de Baselakkoorden gaat uit van het fiatgeld systeem zonder dit systeem zelf ter discussie te stellen. Het is ook niet zo dat centrale banken cryptogeld als techniek bij voorbaat negatief bejegenen. Integendeel. Maar zij zien het bestaande financiële stelsel als een patiënt en de introductie van cryptogeld techniek als een botte bijl. Als je ziet wat het huidige financiële systeem teweeg heeft gebracht (Noam Chomsky – Best speech in 2018) dan is een botte bijl een interessante optie.

Als je naar een recente speech luistert van de General Manager van de BIS (Bank of International settlements) dan zie je de afleidingsmanoeuvre die wordt toegepast (22 maart 2019 The future of money and payments; en dan hoor je de werkelijke agenda. Hij (Augustin Carstens) noemt cryptogeld, maar gaat vervolgens in op CBDC (Central Bank Digital Currencies) en noemt deze interessant. Heel subtiel wordt de digitale betaal techniek naar voren gehaald en het uitgangspunt van schaarste gepasseerd. CBDC wordt gezien als een methode om een cashless society te realiseren. Smile to Pay, zoals waar in China mee wordt geëxperimenteerd op basis van gezichtsherkenning. Centralisatie bij uitstek. En dan komen de aarzelingen. Als de Centrale bank voortaan verantwoordelijk wordt voor het betaalcircuit dan wordt ze ook verantwoordelijk voor de registratie van tegoeden, maar ook voor het verzorgen van leningen. Al het werk, waar nu de werknemers van banken voor worden betaald, komen op het bordje van de centrale bank. Problemen, problemen voor deze big brother.

Echt geld versus nepgeld en cryptogeld!

Wat is nu het werkelijke probleem dat cryptogeld zo negatief kritisch wordt benaderd en door reguleerders wordt tegengewerkt? Daarvoor zijn twee aangrijpingspunten: De productie van geld en de uitwisseling van geld. In beide gevallen is geld vooral een vorm van tastbaar vertrouwen. Bij de productie van geld staat centraal dat de herkomst, de bestendigheid en de echtheid zo duidelijk mogelijk is. Vertrouwen wordt vervangen door zekerheid. Als je dat begrijpt dan kan geld niet meer ter discussie gesteld worden, net zo min als wiskunde. Goed geld is een principe en een referentiekader dat ten alle tijden verifieerbaar is. En dat is van toepassing op cryptogeld. Dus wat is nu het probleem en waarom moet er dan gereguleerd worden? Omdat het fiat geldsysteem zelf gebaseerd is op nepgeld misschien?

Laten we het er maar even bijhalen. Echt geld is – niet te vermenigvuldigen, niet te kopiëren, eindeloos te delen, onvergankelijk, zuiver en onsensureerbaar.

De productie van fiatgeld heeft niets te maken met de geldpers of een drukmachine. De geldpers (bankbiljetten en munten) wordt alleen maar aangezet om de onderliggende waarde echt te laten lijken. Maar hoe controleer je of het geld dat op je rekening staat echt is? Dat doe je door het van die rekening af te halen en op dat moment moet de bank wel met iets “echts” voor de dag komen. De functie van contant geld is om het volk gerust te stellen. De werkelijke productie van fiat geld ontstaat bij een lening bij een bank. Op dat moment verhoogt de bank het saldo op je rekening, zonder dat ze dat geld zelf in bezit heeft. Het basel III akkoord houdt in dat een bank dat mag zolang zij 7% van dat bedrag in reserve heeft. Hoe echt is het geld op uw rekening?

Het probleem met cryptogeld zoals Bitcoin is dat het vertrouwen in de techniek moet liggen en dat vereist kennis. Het voordeel is dat die kennis volledig openbaar toegankelijk is en ondertussen door tienduizenden is doorgrond. De aardigheid van cryptogeld is dat er geen centrale regulering nodig is. Regulering van een geldsysteem heeft alles te maken met de mate waarin het geld ter beschikking wordt gesteld en aan wie. Bij zuiver cryptogeld zijn de regels voor productie eenmalig vastgelegd en kan iedereen met gelijke rechten deelnemen aan die productie. Dat betreft niet alleen de productie, maar ook de aanschaf, verkoop en vooral de overdracht. Dat vereist wel een vrije markt. Het principe van vraag en aanbod zonder discriminatie.

Bestaat er dan ook niet-zuiver cryptogeld? Het antwoord is ja, maar gelukkig is dat heel eenvoudig te herkennen als je het tegen het licht houdt tegen de bovenstaande definitie van echt geld. De uitgifte van CBDC (en stablecoins) wordt door mensen bepaald en is daarom per definitie geen echt geld.

De belangrijkste kritiek op cryptogeld in de media heeft betrekking op criminaliteit- en terrorismebestrijding en is dus kritiek op het gebruik van geld. Die kritiek is oneigenlijk. De suggestie van willekeur en potentiële onrechtvaardigheid wordt juist gewekt door het bestaan van ondemocratische elitaire besliscommissies en daar is geen kritiek op.

In de titel is sprake van een woordspel met Basel en Babel. Beiden staan symbool voor luchtkastelen. Bodemkundige en Geologische academie of niet, ik sta liever met mijn voeten op de grond of laten we zeggen, ik houd van dat wat echt is.

———-

Dit artikel is geschreven door Gerrit Oerlemans, bestuurslid van de e-Gulden Foundation en mede-oprichter van eFiliaaL. eFiliaal is een bijdrage aan een nieuwe economie: de circulaire economie.

Gerelateerde artikels?

Leer alles over Bitcoin!

Bitcoin is het meest geschikt om te dienen als een alternatief voor fractioneel en centraal bankieren. Leer meer over waarom dat zo is: