Leidt de coronacrisis tot een eurocrisis?

Apr 9, 2020

Ewald Engelen, hoogleraar financiële geografie, en Arjo Klamer, hoogleraar in de economie van de kunst en cultuur, gaan in gesprek met filosoof Ad Verbrugge over de coronacrisis en de euro. Doet coronacrisis de euro de das om?

De grote verschillen in cultuur en mentaliteit komen wederom aan het licht. Klamer spreekt over de muntunie van de euro als een gedwongen huwelijk, dat nu enorm onder druk staat. Binnenkort moet er een plan liggen om de meest noodlijdende landen zoals Italië en Spanje te helpen. Hieronder kun je dit boeiend en belangrijk gesprek bekijken:

Het gevaar voor een ondemocratische transferunie

Volgens Ewald Engelen is het grote gevaar dat er een transferunie wordt opgericht waarbij de democratische controle ontbreekt. Of het Noorden ondersteunt met bijvoorbeeld de zogenaamde coronabonds het Zuiden, zonder dat de belastingbetaler in Nederland of Duitsland daarover heeft meebeslist. Of de zuidelijke landen gaan een lening aan met strikte voorwaarden, maar dat betekent in feite dat Italië of Spanje de eigen soevereiniteit opgeeft. “Aan beide kanten heb je uiteindelijk te maken met het uitschakelen van democratie. Dat lijkt me onwenselijk.”

De eurocraten zetten door!

Aanvankelijk was het idee om gezamenlijk met de euro ook een Europese politieke unie op te richten. Dat is tot dusverre niet gebeurd. Klamer: “de eurocraten grijpen deze gelegenheid aan om te doen wat altijd de bedoeling was, ze zullen de eurostructuur verder ontwikkelen”. Meer vertrouwen en solidariteit is nodig om de munt overeind te houden. Het probleem is volgens Klamer: dit zal niet gaan werken. “Europa is geen democratie, er is geen ‘demos’. Wij voelen die verwantschap niet.” Solidariteit op het Europese niveau is onvergelijkbaar met die op het lokale niveau.

De euro is een economische tragedie voor Italië

Engelen nuanceert het beeld van Italië als spilzuchtig land. Al sinds de oprichting van de euro, zo stelt hij, zuchten zij onder het monetaire juk van de muntunie. Italië had niet de institutionele infrastructuur, zoals Nederland en Duitsland, om loonmatiging in te zetten om de concurrentiepositie te versterken. Het enige middel dat zij hiertoe hadden, was devaluatie van de munt. Dit is sinds de euro onmogelijk geworden, waardoor de Italiaanse staatsschuld ondanks de bezuinigingen en lastenverzwaringen gigantisch toenam. Engelen: “solidariteit op langere termijn is kijken hoe we van die verrekte euro af komen.” De vraag is welke lessen we trekken uit de coronacrisis. Op korte termijn zal er iets van een oplossing moeten komen voor de zuidelijke lidstaten.

Op weg naar een nieuwe financieel systeem

Maar op langere termijn, zo pleiten Klamer en Engelen, dient er meer fundamenteel te worden nagedacht over ons financiële systeem. De economie moet meer lokaal georganiseerd worden, het landschap moet diverser, en instellingen zullen meer maatschappelijk betrokken moeten zijn. Klamer pleit voor meerdere munteenheden, zodat ook op kleinere schaal het financiële verkeer goed kan worden geregeld. Daarmee wijst de huidige problematiek ook op een filosofische vraag. Klamer: de vraag is op welke manier wij de goede samenleving willen vormgeven. Alleen door de gemeenschap goed te organiseren ontstaat er veiligheid en solidariteit.

Gerelateerde artikels:

Bronvermelding:

Lees verder

De Wallet of Satoshi Review

Met de verdere opmars en snelle adoptie van het Bitcoin Lightning Network in 2021, is het even tijd om een nieuwe Bitcoin Lightning Network Wallet te bespreken. In dit artikel, bespreken we de Wallet of Satoshi. Eerder hebben we de nieuwe Muun wallet besproken, die compatibel is met zowel de Bitcoin mainchain als het Lightning […]

Oct 18, 2021
2,5 min

Bitcoin verwarmt straks North Vancouver maar is het groen?

De stad North Vancouver in British-Columbia, draait nu al op een lokale energiecentrale die zijn restwarmte voor stadsverwarming gebruikt. Lonsdale Energy Corporation (LEC), dat volledig eigendom is van de stad, zet in op verduurzaming en wil het gebruik van aardgas verminderen. Gebouwen zijn momenteel verantwoordelijk voor 40% van de CO2-uitstoot in stedelijke gebieden, en dus […]

Oct 18, 2021
3,5 min

Bitcoin bullish met $60.000

Het is zover: de eerste Bitcoin ETF, de ProShares Future ETF, is op 15 oktober toegelaten in de Verenigde Staten. En de koers reageert enthousiast met nu en solide positie boven de 60.000 Amerikaanse dollar. De totale crypto marktkapitalisatie ligt nu weer rond 2,5 biljoen Amerikaanse dollar. Op maandag 18 oktober wordt de Futures ETF […]

Oct 18, 2021
1,5 min