ray dalio big debt crisis

De beroemde vermogensbeheerder en een van de rijkste investeerders in Amerika is Ray Dalio. Hij is verantwoordelijk voor de grootste hedge fund ter wereld: Bridgewater Associates. Hij heeft deze in 1975 in z’n eentje opgezet en verder uitgegroeid tot een internationaal opererend bedrijf met meer dan 1700 werknemers en 160 miljard Amerikaanse dollars onder beheer. Ray Dalio, met een geschat eigen vermogen van $13 miljard, wordt dan ook in de financiële sector zeer gerespecteerd. 

Volgens eigen zeggen heeft hij zijn bedrijf kunnen opbouwen dankzij de principes die hij hanteert bij het nemen van beslissingen en een verfijnd begrip van de werking van de economie.  Hij heeft hierdoor ook de financiële crisis van 2008 kunnen omzeilen. Recentelijk is hij meer in de publieke sfeer getreden om zijn inzichten en ervaringen te delen. Hij heeft onder andere ook gewaarschuwd voor een nieuwe aankomende recessie. Verder heeft hij een animatievideo gemaakt waar hij de werking van de economie uitlegt.  

Hoe werkt de economie volgens Ray Dalio?

Ray Dalio is de groei van de productiviteit drijvende kracht van de economie. De productiviteit wordt beïnvloedt door kredietverstrekking door banken. De kredietverstrekking zet verder een kortetermijnschuldcyclus en langetermijnschuldcyclus binnen de economie op gang.

Hoe werkt de economie? – De kortetermijnschuldcyclus!

De kortetermijnschuldcyclus kent een duur van ongeveer 5 tot 8 jaar. Wanneer de economische activiteit en productiviteit toeneemt zal ook de kredietverstrekking toenemen waardoor mensen meer kunnen uitgeven dit geeft een elkaar versterkend effect waardoor ook de prijzen stijgen (inflatie) aangezien er meer geld als schuld in de economie in omloop komt voor relatief schaarse goederen. Inkomens en uitgaven (consumptie) stijgen sneller dan de productie van nieuwe goederen. De economie komt in een hoogconjunctuur terecht. Wanneer de inflatie te snel stijgt zal de centrale bank ingrijpen en de economie afkoelen door de stuurrente aan te passen. Hierdoor wordt het duurder om te lenen en uitstaande leningen af te lossen. Het zal de kredietverstrekking en de uitgaven binnen de economie afremmen. Deze afremming zal ook een versterkend effect hebben waardoor de economie in een recessie terecht komt met uiteindelijk toenemende deflatie. Om de deflatie te bestrijden en de economie weer te stimuleren zal de centrale bank de rentevoet weer verlagen om zo weer een nieuwe hoogconjunctuur op gang te brengen aangezien het afnemen van kredieten weer makkelijker en goedkoop is. De kortetermijnschuldcyclus wordt bepaald door de toegankelijkheid en de kosten voor het afnemen van nieuwe leningen.  De mate waarin de kredietverstrekking gemakkelijk en goedkoop is binnen de economie geeft aan of we te maken hebben met een hoge of lage conjunctuur. Dit wordt gestuurd door het rentebeleid van de centrale bank.        

Hoe werkt de economie? – De langetermijnschuldcyclus!

Het probleem is echter dat schulden bijna nooit helemaal worden afgelost en worden meegenomen in de nieuwe conjunctuurfase. Mensen lenen liever meer goedkoop bij dan dat ze  eerst de oude leningen geheel aflossen. Dit betekent dat over een lange tijdsduur de schulden sneller zullen stijgen dan de inkomens. Dit schept een nieuwe tweede langetermijnschuldcyclus binnen de economie op gang.

De schuldenpiek en periode van schuldenafbouw. 

Zolang de schuldenlast minder snel stijgt dan de inkomens, de kredietnemers kredietwaardig zijn doordat onder andere de gekochte activa (huizen, effecten etc.) ook sneller in waarde stijgen gaat het nog goed, maar uiteindelijk zullen er zeepbellen ontstaan en zullen er problemen ontstaan bij het aflossen van de schulden. De kosten voor het aflossen van uitstaande schulden worden steeds groter en zullen uiteindelijk sneller groeien dat het inkomen. De uitgaven zullen moeten worden teruggebracht. Aangezien de uitgaven van de ene, het inkomen van de ander is, zal de economie weer krimpen. Uiteindelijk ontstaat er een schuldenpiek waarbij de schuldenlast niet meer houdbaar is en een financiële crisis ontstaat zoals die in 1929 en 2008. Een proces van schuldenafbouw (deleveraging) moet dan worden doorgaan waarbij de vastgoedsector en de effectenbeurzen in waarde zullen dalen aangezien activa moeten worden verkocht om bestaande schulden af te lossen.  

geld sparenIn een periode van schuldenafbouw zal het verder verlagen van de rente door bijvoorbeeld het voeren van een negatieve rente niet veel zin hebben. Kredietnemers kunnen niet meer aflossen en de activa die als onderpand dienen zijn in waarde gekelderd. Ze willen verder ook niet meer bijlenen en kunnen het niet meer. Kredietnemers geen nieuwe leningen meer kunnen afsluiten waardoor kredietgevers stoppen met het geven van leningen.

In deze periode zijn er aantal wegen om te bewandelen om deze situatie te verbeteren. Deze moeten gelijktijdig voorzichtig door de overheid bewandeld worden. Niettemin zal de schuldenafbouw leiden tot een economische depressie waarbij inflatie en deflatie in balans moeten worden gebracht. De overheid zal moeten samenwerken met de centrale bank en onder andere de volgende maatregelen moeten nemen.  

  1. Besparingen – uitgaven moeten worden verminderd. Mensen, bedrijven en overheden zullen geld moeten besparen en minder uitgeven. Deze aanpak wordt vaak omschreven met de term austerity
  2. De schuldenlast moet worden afgebouwd door faillissementen en schuldherstructureringen. Bij een schuldherstructurering kan de loopduur worden verlengd, de schuld worden ingekort en de rente worden verlaagd. Hierdoor wordt de schuld meer aflosbaar over een langere tijdsperiode. De kredietgever is in ieder geval er zeker van dat hij een gedeelte van de gegeven kredieten terugkrijgt en niet zal worden vernietigd.  
  3. Herdistributie van vermogens door invoering van nieuwe belastingen op het opgebouwd vermogen van de rijke bovenlaag in de samenleving. 
  4. De centrale bank kan de geldpers aanzetten en geld printen door zoals het mooi heet: een programma van kwantitatieve versoepeling om effecten mee op te kopen waardoor de aandelen- en obligatiemarkten niet te veel in nominale waarde zullen verliezen aangezien deze activa vaak als onderpand dienen voor de kredieten. Mochten de effectenmarkten te veel in waarde vallen zullen de kredietnemers minder eigen vermogen en in feite meer schuld hebben. 
  5. De overheid zal meer schulden moeten maken door het uitgeven van obligaties die door de centrale bank worden opgekocht. Hierdoor kan de overheid krediet besteden in de directe economie door het uitvoeren van verschillende stimuleringsprogramma’s. Deze inflatie politiek moet de deflatie binnen de economie afremmen waarbij er moet worden getracht om inflatoire krachten in balans te brengen met de deflatoire krachten. Hierdoor is het mogelijk om op een gestructureerde manier schulden af te bouwen zonder dat het land in een economische chaos terecht komt. . 

volgende financiele crisisRay Dalio kent een wezenlijke rol toe aan de overheid en de centrale bank om uit een depressie te komen. Naast de eerste vier maatregelen, moet de overheid moet met behulp van de centrale bank meer geld in de economie pompen waardoor het inkomen moet weer sneller zal groeien dan de schulden en de rentelasten. Het is hier dan van uiterst belang dat er niet te veel geld wordt geprint om hyperinflatie te vermijden. Zodra de schulden afdoende zijn afgebouwd, kan de economie weer voorzichtig herstellen (reflatie). Uiteindelijk zal de kortetermijnschuldcyclus met een nieuwe langetermijnschuldcyclus weer worden opgestart. Een depressie met een herstelperiode kan zo’n tien jaar duren voordat de economie weer kan groeien.  

Een onbelangrijke vraag is natuurlijk hoe de Amerikaanse staatsschuld uiteindelijk wordt aangepakt, vooral in het tijdperk van onbezonnen grote staatsschulden. Uiteindelijk kan de centrale overheid met de centrale zo veel krediet uitgeven als ze wilt, maar zal alleen de centrale bank de schulden opkopen. Iedere obligatiehouder in het buitenland zal de uitstaande obligaties doorverkopen en op de markt dumpen. De eigen obligatiemarkt zal in elkaar starten en daarmee ook de valuta. Zoals Greenspan, een ex-voorzitter van de Federal Reserve al eens een keer zei: we kunnen de distributie van nieuwe dollars garanderen, maar niet de koopkracht van deze dollars. 

Niettemin doordat de Amerikaanse Dollar nog steeds de wereldreservemunt is en het petro-dollar systeem nog niet is ontmanteld, kan de Amerikaanse overheid in feite nog wel even doorgaan doordat de situatie buiten de Verenigde Staten veel erger is. De Amerikaanse staatsobligaties hebben nog geen negatief rendement, waardoor Amerikaanse staatsobligaties nog erg in trek zijn voor de buitenlandse institutionele beleggers. De Amerikaanse dollar is dan ook sterk in vergelijking met de andere valuta’s. Een situatie die Donald Trump graag ziet veranderen. Hij wil dat de Federal Reserve de rente gaat verlagen en de verder geldkraan aanzet om de economie en daarmee de aandelenbeurzen verder naar nieuwe records omhoog te blazen. Uiteindelijk zal deze politiek kunnen leiden tot een beleid van financiële repressie die door de Europese Centrale Bank, maar ook door de Nederlandse Centrale bank, door middel van de rekenrente, wordt uitgevoerd.  

Ray Dalio geeft aan dat de Amerikaanse economie aan het einde van een langetermijnschuldencyclus zit. Hij voorziet een nieuwe recessie voor de komende jaren en uiteindelijk een nieuwe grote schuldencrisis. In deze periode zullen alle markten in waarde dalen en de lokale valuta’s flink in koopkracht afnemen. Hij raadt beleggers aan om te beleggen in veilige havens, waaronder hij expliciet goud noemt. Voor meer informatie:

Gerelateerde artikels: