Een synthese van zes perspectieven op AI, geld en de toekomst…
We staan aan de rand van twee toekomsten, beide voortgekomen uit dezelfde onstuitbare kracht. Kunstmatige intelligentie belooft een wereld van ongekende overvloed — en toch dreigt diezelfde kracht ongekende chaos te ontketenen. De vraag is niet óf deze transitie zal plaatsvinden. Ze is al begonnen. De vraag is of we de architectuur hebben om haar te overleven.
HFDST. 01
De Anatomie van de Chaos
De eerste trillingen van deze seismische verschuiving zijn niet voelbaar in code, maar in de collectieve psyche. Technoloog B. Roemmele beschrijft dit moment als het
De eerste trillingen van deze seismische verschuiving zijn niet voelbaar in code, maar in de collectieve psyche. Technoloog B. Roemmele beschrijft dit moment als het “Interregnum” — een desoriënterend interval tussen twee werelden, waarin oude zekerheden oplossen en de toekomst angstaanjagend onduidelijk blijft. In de kern ligt een diepe psychologische breuk: werk, de hoeksteen van menselijke identiteit gedurende millennia, wordt overbodig gemaakt door niet-menselijke intelligentie.
“De chaos die we beginnen te ervaren is niet het einde, maar het pijnlijke proces van een mondiale fasetransitie.”
Deze sociale ontwrichting is het symptoom van een diepere economische besmetting. Citrini Research voorspelt een
Deze sociale ontwrichting is het symptoom van een diepere economische besmetting. Citrini Research voorspelt een “Mondiale Intelligentiecrisis” die rond 2028 begint — niet veroorzaakt door een traditionele marktcrash, maar door een top-down implosie van de kenniseconomie. Naarmate AI menselijk cognitief vermogen evenaart en overtreft, ontstaat een ‘human intelligence displacement spiral’. Witteboordenbanen — het fundament van de moderne consumenteneconomie — worden geautomatiseerd tot ze verdwijnen, wat de totale vraag doet instorten.
Tegelijkertijd betoogt investeerder Jordi Visser dat AI fungeert als een grote commoditizing force, die de winstmarges van de software-industrie vernietigt — de sector die de afgelopen twee decennia de economische groei heeft gedomineerd. De competitieve slotgrachten rondom
Tegelijkertijd betoogt investeerder Jordi Visser dat AI fungeert als een grote nivelleringskracht, die de winstmarges van de software-industrie vernietigt. De competitieve slotgrachten rondom “bits” verdampen, en dwingen een historische kapitaalverschuiving af richting de harde activa van de fysieke wereld — “atomen” zoals energie, infrastructuur en grondstoffen.
De crisis is kortom drieledig: sociale chaos door het verdwijnen van werk, economische instorting door de deflatoire spiraal, en een epistemische crisis doordat deepfakes en AI-gegenereerde content de werkelijkheid zelf tot een betwist slagveld maken.
HFDST. 02
Het Fundament van een Nieuwe Orde
Deze opeenvolgende crises zijn niet onafhankelijk van elkaar. Ze zijn de gewelddadige symptomen van één onderliggende ziekte.
Zoals Jeff Booth uitlegt in The Price of Tomorrow, ligt de kern van het probleem in een fundamenteel conflict tussen technologie en geld. Technologie is altijd een deflationistische kracht geweest — ze maakt dingen goedkoper en overvloediger. Ons mondiale financiële systeem is echter gebouwd op het tegenovergestelde uitgangspunt: voortdurende inflatie. Het vereist de eindeloze uitbreiding van schulden om te functioneren.
“Het fundamentele conflict is niet tussen naties of ideologieën — het is tussen deflationistische technologie en inflationistisch geld.”
— Jeff Booth, The Price of Tomorrow
Jarenlang was deze tegenstelling beheersbaar. Met de exponentiële versnelling van AI is dat niet langer het geval. Centrale banken zitten nu gevangen: ze worden gedwongen astronomische geldhoeveelheden te drukken, niet om groei te creëren, maar simpelweg om het natuurlijke deflationistische tij van technologische vooruitgang te bestrijden. Het resultaat is een schuldenval van epische proporties — waarbij vermogensbellen, vermogensongelijkheid en sociale onrust geen ongelukken zijn, maar structurele onvermijdelijkheden.
De Bitcoin Monolith Thesis tilt dit naar civilisatorisch niveau. Ze stelt dat dit conflict niet slechts een beleidsfoute is, maar een potentieel
De Bitcoin Monolith Thesis tilt dit naar civilisatorisch niveau. Ze stelt dat dit conflict niet slechts een beleidsfout is, maar een potentieel Groot Filter — de existentiële barrière die beschavingen ervan weerhoudt interstellaire schaal te bereiken. Een samenleving gebouwd op corrupteerbaar, oneindig opblaasbaar geld stimuleert onttrekking boven creatie, en laat aanspraken op de werkelijkheid de werkelijkheid zelf ver overtreffen — tot het hele bouwwerk instort.
Bitcoin is in dit raamwerk de ‘Monoliet’ — niet een activum, maar een structurele oplossing. Door een onvervalsbaar, vast aanbod af te dwingen dat verankerd is aan de fysieke uitgave van energie, brengt het economische prikkels weer in lijn met de fysieke werkelijkheid. Het transformeert de basale menselijke hebzucht in de productieve arbeid van het beveiligen van het netwerk — en legt daarmee een fundament voor duurzame, langdurige samenwerking.
HFDST. 03
De Ontbrekende Schakel: Proof-of-Work als Anker van de Werkelijkheid
Het bovenstaande economische raamwerk is krachtig. Maar het laat één kritieke dimensie onbesproken: wat AI niet alleen met onze economie doet, maar met onze epistemologie.
AI creëert niet alleen economische deflatie — het schept een wereld van oneindige, marginaal kostenloze content. Deepfakes, AI-gegenereerde spam en verfijnde phishingaanvallen zijn geen louter ergernissen. Ze zijn existentiële bedreigingen voor communicatie, veiligheid en het sociale weefsel van vertrouwen. Dit is het probleem van digitale chaos, en het vraagt om een oplossing die de digitale wereld herverankert aan de fysieke werkelijkheid.
Proof-of-Work (PoW) werd precies voor dit doel uitgevonden — lang voor Bitcoin bestond. In 1997 ontwikkelde Adam Back Hashcash om e-mailspam te bestrijden. Het mechanisme was elegant: dwing elke afzender om een klein bewijs van rekenwerk aan zijn bericht toe te voegen — triviaal voor een legitieme gebruiker, onbetaalbaar duur voor een spammer die miljoenen berichten verstuurt. Vanaf het begin was PoW een instrument om echte, fysieke kosten op te leggen aan digitale handelingen.
“In een wereld die verdrinkt in AI-gegenereerde deepfakes, wordt Proof-of-Work de ultieme scheidsrechter van de waarheid — het immuunsysteem van het digitale tijdperk.”
US Space Force-majoor Jason Lowery trekt dit concept door naar zijn logische conclusie in zijn proefschrift SOFTWAR. Hij betoogt dat Bitcoin’s PoW niet slechts een consensusalgoritme is, maar een revolutionaire vorm van machtsprojektie en nationale defensie. Cyberspace is een domein van oneindige kopieën en nulwrijving — van nature onverdedigbaar met conventionele middelen. PoW verandert de spelregels volledig: het dwingt deelnemers om echte energie te besteden om het digitale grootboek te wijzigen. Het introduceert fysieke schaarste in het digitale domein.
De implicaties zijn verreikend: door informatie te verankeren aan de Bitcoin-blockchain ontstaat een onveranderlijk, tijdgestempeld authenticiteitsregister dat geen enkele AI kan vervalsen. Door kritieke infrastructuur op een PoW-systeem te bouwen, dwingen we AI-aanvalsgroepen tot een strijd van puur energieverbruik — een afschrikking die geen firewall kan evenaren. En via het Bitcoin Lightning Network kunnen AI-agenten handel autonoom afwikkelen, zonder menselijke tussenpersonen of traditionele identiteitssystemen.
HFDST. 04
De Onvermijdelijke Convergentie
Het samenvoegen van deze zes perspectieven onthult één enkelvoudig, samenhangend narratief.
De chaos die we ervaren is niet het einde. Het is het pijnlijke, noodzakelijke proces van een mondiale fasetransitie. Het inflationistische fiatgeldsysteem dat de twintigste eeuw definieerde, bevindt zich in zijn doodstrijd — ontmanteld door de deflationistische kracht van AI. De sociale onrust, marktturbulenties en politieke polarisatie die we overal zien, zijn niet afzonderlijke crises — het zijn de stuiptrekkingen van een systeem dat vecht tegen een onvermijdelijke technologische vloed die het niet kan keren.
De convergentie van AI en Bitcoin is geen speculatieve curiositeit. Het is de centrale, bepalende dynamiek van de eenentwintigste eeuw. AI is de ultieme deflationistische kracht — de kracht die het inflationistische fiatgeldsysteem uiteindelijk breekt en de behoefte aan Bitcoin als nieuw monetair fundament creëert. Tegelijkertijd is AI de ultieme chaotische kracht — de kracht die de vertrouwenslaag van de digitale wereld breekt en de behoefte aan Bitcoin’s Proof-of-Work als nieuwe veiligheids- en authenticatiestandaard creëert.
“Bitcoin is niet slechts een nieuwe activaklasse of een betere geldvorm. Het is een fundamentele heruitvinding van de manier waarop we waarde, waarheid en eigendom beveiligen in een wereld die radicaal wordt getransformeerd door kunstmatige intelligentie.”
Uit deze chaos rijst een nieuwe orde op — gebouwd op een fundament dat zowel fysiek verankerd als digitaal inheems is. De weg daarheen zal niet soepel verlopen. Het Interregnum brengt ontwrichting, ontheemding en echte pijn. Maar het is geen pad naar duisternis. Het is de moeilijke, noodzakelijke reis naar een meer overvloedige, rechtvaardige en eerlijke beschaving.
I. Een Deflationistisch Monetair Fundament — De wereld gaat over van inflationistische fiatvaluta naar een solide geldstandaard zoals Bitcoin — waarbij de winsten van technologische vooruitgang zich vertalen als dalende prijzen en stijgende koopkracht voor iedereen, niet alleen voor degenen die het dichtst bij de geldpers staan.
II. Een Fysiek Beveiligd Digitaal Domein — Kritieke digitale infrastructuur wordt verankerd aan een Proof-of-Work-systeem, wat robuuste bescherming biedt tegen cyberaanvallen en een betrouwbaar authenticatiemechanisme voor een wereld vol AI-gegenereerde content.
III. Een Bloeiende Machine-Economie — AI-agenten, uitgerust met een inheemse digitale valuta op het Lightning Network, creëren een nieuwe laag van autonome economische activiteit — een explosie van innovatie en productiviteit die neerslaat als breed gedeelde welvaart.
De Monoliet is verschenen. Het is ook een fort. De enige vraag is of we de moed hebben om door zijn poorten te stappen.
HFDST. 05
De Denkers Achter de These
Dit essay synthetiseert zes afzonderlijke maar convergerende perspectieven. Elke auteur belicht een ander facet van hetzelfde onderliggende fenomeen.
| Auteur | Bron | Perspectief | Kernargument |
| B. Roemmele | ReadMultiplex, 2026 | Sociaal-Politiek | AI veroorzaakt een chaotisch ‘Interregnum’ voor een nieuw tijdperk van overvloed. Het verlies van werk als identiteit is de bepalende menselijke ervaring van deze overgang. |
| Citrini & Shah | Citrini Research, 2026 | Economisch/Financieel | AI veroorzaakt een implosie van de kenniseconomie. De ‘human intelligence displacement spiral’ leidt tot een vraagcollaps in 2028. |
| Jordi Visser | Visser Labs, 2026 | Investering/Markt | AI is een krachtige commoditizing force die softwaremarges vernietigt en kapitaalstromen van ‘bits’ naar ‘atomen’ dwingt. |
| Jeff Booth | The Price of Tomorrow, 2020 | Monetair/Economisch | Technologie is deflationair. Het dodelijke conflict tussen ons inflatie-gedreven systeem en technologie vereist een nieuw monetair fundament — Bitcoin. |
| Clavestra Insights | Bitcoin, the Monolith of our Time, 2026 | Civilisatorisch | Corrupteerbaar geld is het Grote Filter. Bitcoin, verankerd aan energie via Proof-of-Work, is de structurele oplossing voor civilisatoire ineenstorting. |
| Jason Lowery | MIT Thesis (SOFTWAR), 2023 | Militair/Veiligheid | PoW is een revolutionaire vorm van machtsprojektie. Bitcoin’s PoW is de enige verdediging tegen AI-cyberaanvallen en de ultieme authenticatielaag voor het tijdperk van deepfakes. |

